Dart: เขียนโค้ดให้ดีขึ้นด้วยไฟล์ Analysis Options

Dart Dec 26, 2020

การพัฒนาซอฟแวร์นั้นไม่เพียงแต่เป็นศาสตร์ที่ต้องใช้องค์ความรู้เท่านั้น หากแต่เป็นศิลป์ในการร้อยเรียงถ้อยคำเพื่อสั่งงานเครื่องจักรกลให้ทำงานตามที่เราต้องการด้วย แน่นอนว่าการพัฒนาซอฟต์แวร์ด้วยตัวคนเดียวนั้น เราจะเขียนโค้ดอย่างไร สไตล์ไหนก็ไม่มีใครว่า หากแต่เมื่อต้องทำงานเป็นทีมแล้ว สไตล์ในการเขียนโค้ดของคุณอาจทำให้คนอื่นในทีมตกตะลึงก็เป็นได้

การเขียนโค้ดให้ดีนั้นไม่เพียงแต่ต้องอาศัยประสบการณ์ในการพัฒนาซอฟต์แวร์จนถึงจุดที่จะรู้เท่านั้นว่าแบบไหนดีการบำรุงรักษา (Maintenance) หรือแบบไหนดีต่อการสื่อสารกับเพื่อนร่วมทีม หากแต่ต้องอาศัยการศึกษาเพิ่มเติมโดยเฉพาะสิ่งที่เรียกว่า Best Practice ซึ่งเป็นแนวทางในการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ได้รับการยอมรับในชุมชนของนักพัฒนาในภาษาหรือเครื่องมือชิ้นนั้น ๆ เองว่าดี

แน่นอนว่าการเป็นมนุษย์นั้นทำให้เราขี้เกียจ และถึงแม้ว่าเราจะอ่านมาแล้วว่ามี 108 วิธีในการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ดี เราก็มักจะไม่สามารถจำมันได้ทั้งหมด จึงได้เกิดเครื่องมือขึ้นมาเพื่อช่วยเรา เช่น Linter ที่พบได้ในภาษาต่าง ๆ ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยระบุ (Spot) จุดที่อาจเกิดปัญหาก่อนการ Compile ได้ ยังสามารถเพิ่มกฎ (Rule) ต่าง ๆ เข้าไปเพื่อทำให้มีความสามารถในการระบุจุดที่ไม่เป็นไปตามกฎที่ตั้งไว้ได้อีกด้วย เช่น เราอาจมีการระบุกฎว่าการตั้งชื่อตัวแปรต้องเป็นแบบ camelCase เท่านั้นห้ามเป็นแบบ snake_case ซึ่งหากเราเผลอตั้งชื่อตัวแปรในแบบ snake_case ไป เจ้า Linter ก็จะปรากฎเป็นเส้นหยักเตือนเราขึ้นมา โดยในบางกรณีเราก็สามารถที่จะตั้งค่าเพิ่มเติมเพื่อระบุความเข้มข้นของกฎนั้น ๆ เพิ่มเติมได้อีกด้วย เช่น เป็นเพียงแค่การเตือน (Warning) หรือเป็นข้อผิดพลาด (Error) ซึ่งถ้าหากเป็นเพียงแค่การเตือนเราจะอาจจะยังสามารถ Compile โค้ดของเราได้ แต่หากเป็นข้อผิดพลาด เราจะไม่สามารถ Compile ได้

Dart Static Analysis

แน่นอนว่า Dart เองโดยพื้นฐานแล้วก็มาพร้อมกับ Dart Analysis Server ที่จะช่วยวิเคราะห์ปัญหาที่อาจจะทำให้ Compile ไม่ผ่านมาก่อนแล้ว แต่เราก็สามารถตั้งค่าเพิ่มเติมเพื่อระบุแล้วช่วยปรับปรุงโค้ดของเราให้เป็นไปตามแนวทางที่ดีได้เช่นกัน

ซึ่งหากเราต้องการที่จะทำการตั้งค่าให้ Linter ของเราสามารถช่วยเหลือเราได้มากขึ้น ก็สามารถทำได้โดยการตั้งค่า Analysis Options

Analysis Options

สำหรับการตั้งค่า Analysis Options นั้นสามารถทำได้โดยการเริ่มต้นด้วยการสร้างไฟล์ชื่อ analysis_options.yaml ไว้ใน Root Folder ของโปรเจค

สำหรับเนื้อหาในไฟล์นั้นจะเป็น Config ต่าง ๆ ที่เราต้องการตั้งค่า ข้อควรระวังคือไฟล์นี้นั้นเป็นประเภท YAML ดังนั้น Whitespace และ Indentation มีความสำคัญ ข้อแนะนำของ Dart คือให้ใช้การเคาะ Spacebar 2 ครั้งแทนการใช้ Tab

นอกจากเราสามารถตั้งค่า Analysis Options ที่ระดับ Project ได้แล้ว เรายังสามารถสามารถตั้งค่าในระดับ Package ได้อีกด้วย ซึ่งเหมาะสำหรับ Project ที่มีหลาย Package โดยสร้างไฟล์ analysis_options.yaml แยกสำหรับแต่ละ Package และวางไว้ในโฟลเดอร์ของ Package (ที่เดียวกับ pubspec.yaml ของ Package นั้น ๆ)

Pedantic & Effective Dart

หากใครที่มีความต้องการในใจของตัวเองแล้วก็สามารถ Config ได้เองโดยสามารถ Follow Guide แต่เราข้อแนะนำ 2 Development Packages ที่จะมาช่วยกำหนด Rules ต่าง ๆ ที่หลาย ๆ คนให้การยอมรับนั่นก็คือ Pedantic และ Effective Dart นั่นเอง

โดยสำหรับ Pendatic นั้นจะเป็น Collection ของ Rules ที่เป็น Default และใช้กันใน Google ส่วน Effective Dart เป็น Collection ของ Rules ที่ Implement ตาม Guide ของ Effective Dart โดยข้อแนะนำคือให้เลือกใช้อันใดอันหนึ่ง โดย Pendantic จะ Strict มากกว่า Effective Dart อย่างไรก็ตามการเลือกใช้งานว่าจะใช้ตามแนวทางไหน หรือตั้งค่าขึ้นมาเองนั้นก็ขึ้นอยู่กับบริบทและดุลยพินิจของทีม

สำหรับการใช้งาน Pedantic หรือ Effective Dart นั้นก็ง่ายดายด้วยการเริ่มจากลง Package ก่อน โดยไปที่ไฟล์ pubspec.yaml และเพิ่มบรรทัดต่อไปนี้

Pedantic

dev_dependencies:
  pedantic: ^1.0.0

หรือ

Effective Dart

dev_dependencies:
  pedantic: ^1.9.0

**หมายเหตุ ตรวจสอบเวอร์ชันล่าสุดของทั้งสอง Packages ได้ที่ pedantic และ effective_dart

หลังจากเพิ่ม Package ในไฟล์เรียบร้อยแล้วก็รันคำสั่ง Get (Dart: pub get หรือ Flutter: flutter pub get หรือกดปุ่มใน IDE) ตามปกติเพื่อดาวน์โหลด Package มา

ถัดไปจึงเพิ่มบรรทัดต่อไปนี้ในไฟล์ analysis_options.yaml

Pedantic

include: package:pedantic/analysis_options.yaml

หรือ

Effective Dart

include: package:effective_dart/analysis_options.yaml

เท่านี้ก็เป็นอันเรียบร้อย แล้วก็กด Reload ตัว Analysis Server เพื่อให้ตรวจสอบไฟล์ของเราใหม่ได้เลย

ข้อควรระวังเล็กน้อยหรืออาจะเรียกเป็นข้อดีก็ได้ คือ สำหรับการใช้งาน Pedantic หรือ Effective Dart นั้นอาจมีการอัพเดทใหม่ ๆ อยู่เรื่อย ๆ ซึ่งอาจทำให้โค้ดเราเจอคำเตือนเพิ่มขึ้นนั่นเอง xD

การตั้งค่าเพิ่มเติม

สำหรับผู้ที่ต้องการ Disable บาง Rule ก็สามารถทำได้โดย ถัดจากบรรทัดที่เรา include เข้ามาในไฟล์ analysis_options.yaml เพิ่มบรรทัดต่อไปนี้

linter:
  rules:
    <rule_name>: [true|false]

โดยแทนที่ <rule_name> ด้วยชื่อกฎที่ต้องการ Disable (ค่าเป็น false/Enable ค่าเป็น true) สามารถหาชื่อกฎที่ต้องการพร้อมคำอธิบายได้ที่ Linter

หากต้องการ Exclude ไฟล์สามารถทำได้โดยการเพิ่มบรรทัดต่อไปนี้ในไฟล์ analysis_options.yaml หลังบรรทัด include

analyzer:
  exclude:
    - file_a.dart
    - lib/folder_a/*.g.dart
    - test/_data/**

นอกจากนี้เรายังสามารถกำหนดระดับความร้ายแรงของแต่ละ Rule ได้โดยการตั้งค่าต่อไปนี้ในไฟล์ analysis_options.yaml

analyzer:
  errors:
    invalid_assignment: warning
    missing_return: error
    dead_code: info
    todo: ignore

โดยแต่ละ Severity level จะมีความหมายดังต่อไปนี้

ignore ไม่สนใจ Error นั้น ๆ

info ปรากฎเป็น Info Message แต่ไม่มีผลต่อการ Compile

warning ปรากฎเป็น Warning (Aggressive กว่า Info) แต่ไม่มีผลต่อการ Compile

error ทำให้การ Compile Failed

หากต้องการ Ignore แค่บาง Rule สำหรับบางไฟล์/บางส่วนของโค้ด

  • สำหรับไฟล์ เพิ่ม Comment ต่อไปนี้ในไฟล์ที่ต้องการ (ไฟล์นามสกุล .dart)
// ignore_for_file: <rule_name>
  • สำหรับบรรทัด เพิ่ม Comment ต่อไปนี้ก่อนหน้าบรรทัดที่ต้องการ หรือบรรทัดเดียวกัน (ไฟล์นามสกุล .dart)
// ignore: <rule_name>

หากต้องการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Dart Static Analysis สามารถดูเพิ่มเติมได้ที่ Official Guide


📚 Hope you enjoy reading! 📚


Tags

Pittawat Taveekitworachai

A CS student who passionate about web and mobile technology with the belief that technology can enhance people's life.

Great! You've successfully subscribed.
Great! Next, complete checkout for full access.
Welcome back! You've successfully signed in.
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.